In Samenwerking Inspireren Met Onderzoeken en Ontdekken
Op zoek naar verbinding met je gevoel

Communiceren

Praat je met elkaar of ben je écht in gesprek? Zit je op dezelfde golflengte of nét niet? 

Het valt niet altijd mee én het kan zoveel mooier. Hoe dan? Daarover mijn gedachten in deze blog.

‘Ik heb een vraag voor je’, zei ik laatst tegen mijn vrouw bij het uitlaten van de honden. En ik stelde hem: ‘Wat nou als …’ 

Wat gebeurde er in een split-second? Er was meteen een gevoel: bij de vragensteller en bij de ontvanger. En er was een feit: een vraag werd gesteld. Alle communicatie start met feiten en lijfsgevoel (gevoel, emotie, ervaring, sensatie, beleving, ingeving).

Dat gevoel, wat ‘moed’ je daarmee, wat kan je ermee? 

Stap 1

Stap 1 is je er bewust van zijn: wat voel ik op dit moment? Voel ik spanning? Onrust? Veiligheid of juist niet? Ben ik op mijn hoede of sta ik er open in?

Het maakt uit wat je voelt, dat bepaalt namelijk voor een groot deel het verloop van het gesprek. Ben je je bewust van wat je voelt, dan kan je het inzetten in de communicatie. Ben je je er niet bewust van, dan overkomt het effect van het gesprek je. En dat kan verrassend zijn, zowel positief als negatief. Wat er namelijk gebeurt is dat het gesprek cognitief doorgaat en gevoelsmatig onder de tafel duikt. 

Een cognitief gesprek is niet gelijk aan een zinloos gesprek, het kan leiden tot inzichten, uitzichten en vergezichten. Komt echter het gevoel onder de tafel vandaan -vaak aan het einde van het gesprek, dat wil zeggen: daarna blijven mensen vaak in verwarring achter en stappen ze uit contact en dus is het gesprek ten einde- dan komt de werkelijke reden, staat van zijn of diepte op tafel. En dat kan voelen als een koude douche, vooral als het gevoel aan het begin wezenlijker was dan de cognitieve reactie die gegeven werd. 

Stap 2

Stap 2 mag zijn: ik uit dat gevoel.

Dat kan op twee manieren:

– inhoudelijk: ik merk dat ik me niet prettig voel bij deze vraag

– metataal of vogelvluchtperspectief: ik hoor je vraag en ik merk dat ik daar gevoelsmatig sterk op reageer, is het oké voor jou als ik dit deel met je?

De reden dat je dit gevoel mag uiten is omdat je als mens vrij bent. Jij bent verantwoordelijk voor jezelf en je hebt altijd een keuze (zelfs nog als je voor de deur van een gaskamer staat, zegt Viktor Frankl: leg ik mijn menselijke waardigheid af of behoud ik die, zelfs nu nog). Die ander is verantwoordelijk voor zichzelf en heeft ook een keuze.

Ik ben er voorstander van dat we die vrijheid zo veel en zo goed als mogelijk pakken. Dat dat niet altijd lukt en niet altijd kan, dat weet ik ook wel, ik leef niet onder een steen, maar als we dit met elkaar vorm geven, dan maken we de wereld een stukje beter. En daar zijn we hard aan toe nu het zo’n chaos is in deze wereld.

Mensen zijn wezenlijk vrij en al helemaal op ‘zielsniveau’. Wie je ten diepste bent, dat noem ik zielsniveau. Dat pakt geen mens je af. Op zielsniveau kun je krassen oplopen, butsen en deuken krijgen, het kan zelfs nog wat vervormen, maar verder gaat het niet. Ik kan je met een honkbalknuppel op je hoofd slaan, dat verandert nog steeds niet wie je ten diepste bent.

Op zielsniveau zijn we vrij en gelijkwaardig. Op dit niveau kunnen we ons verbinden met elkaar en met het hogere, dus op spiritueel niveau, met God, een hogere macht, een allesoverkoepelende energie of liefde. Dan krijgt het leven diepgang en écht inhoud.

Dit zielsniveau ‘moed’ zich verbinden met voelen, doen en denken. Dan ben je als mens één geheel, je bent congruent of authentiek. Zonder deze verbinding is je leven oppervlakkig en met weinig inhoud.

Daar sta je dan: mens met ziel en voelen, doen en denken. En daar staat de ander. En nu is het bedoeling dat je communiceert, écht communiceert. Dat kan, zoals ik al aangaf, inhoudelijk en op metataalniveau. Lees hierover ook mijn eerdere blog:

https://isimoo.com/blog/wat-is-de-overeenkomst-tussen-een-onenigheid-ruzie-en-conflict/.

Inhoudelijke communicatie

Als je je prettig en veilig voelt bij de ander en je zit samen op dezelfde golflengte, dan kan je inhoudelijk het gesprek aangaan. Je kunt vrijuit praten en de ander doet hetzelfde. Je voelt wat je voelt en kan dat delen als je wil. Je denkt wat je denkt en kan dat uitspreken als je wilt. Je kan besluiten dingen voor jezelf te houden, maar dat hoeft niet want de sfeer is goed.

Deze communicatie passen we dagelijks vele malen toe en die gaat verrassend vaak goed of goed genoeg. Deze communicatie kan op verschillende niveaus worden toegepast: 

– ritueel niveau: ‘gefeliciteerd’, ‘goedemorgen’, ‘mooi weer vandaag hè?’

– niveau van koffieleut en tijdverdrijf: alle gesprekken waarbij gezelligheid en samenzijn het doel zijn

– niveau van activiteit: ‘hoe zullen we dit aanvliegen?’, ‘ik heb zin om wat te doen, ga je mee?’

– niveau van intimiteit: vrijuit spreken vanuit wat je voelt, ervaart, meemaakt, geen voorbehoud, geen bijbedoelingen. Dit is het niveau van echt contact en echte verbinding.

Wat nu als je niet verder komt dan het niveau van schijnintimiteit?

Dan kan je overstappen op metataalniveau.

Metataalniveau

Bij metataalniveau ga je niet inhoudelijk in op het gesprek, je legt de focus op het proces. Een voorbeeld: 

Inhoudelijk: ‘Hoe zou de wereld eruitzien als je in mijn schoenen stond?’ Reactie: ‘Wat een belachelijke vraag, maak gewoon je punt’.

Metataal: ‘Ik hoor je vraag en ik voel terughoudendheid in mezelf omdat ik niet weet welke kant dit gesprek op gaat. Wat is je intentie met die vraag?’

Denk je het vervolg van beide gesprekken eens in, waar kan het uitkomen en welk gesprek zou jij willen voeren?

Het inhoudelijke gesprek mondt uit in onenigheid, ruzie of conflict. En dus in schijnintimiteit: je praat langs elkaar, zegt niet meer wat je echt wilt zeggen of je gaat in de overmodus en maakt je punt overduidelijk, waarbij je geen enkele ruimte meer laat voor de ander.

Ik geef voorkeur aan het metataalgesprek: hier ligt de mogelijkheid tot wederzijdse verbinding en echt contact. De een mag er zijn en de ander ook. Beide gesprekspartner nemen verantwoordelijkheid voor zichzelf en hun eigen kant van het verhaal. Alle twee maken keuzes vanuit hun eigen perspectief. Dit geeft mogelijkheden om tot een dieper niveau van contact te komen en dus tot tevredenheid en voldoening.

En dat is waar we uiteindelijk allemaal naar op zoek zijn: erkenning: gezien, gehoord, geliefd worden. En juist hier gaat het zo vaak mis tussen mensen. Kijk om je heen en de voorbeelden liggen voor het oprapen.

©Frank Odding, 2024-01-16

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Vereiste velden zijn gemarkeerd met *

Onderzoek en ontdek wat je gevoel je wil vertellen >

Maak een afspraak

Ontvang de nieuwsbrief!

Meld je aan voor onze nieuwsbrief en ontvang maandelijks nieuws over sterkgevoeligheid.